تاریخ ارسال : ۹۶/۰۸/۱۴



تئاتر درمانی یک گروه‌درمانی است و در آن، خصوصیات برجسته شخصیت، ارتباطات بین فردی، تعارضات و کشمکش‌های روانی و همچنین اختلالات احساسی و عاطفی توسط روش‌های مخصوص نمایش مورد مشاهده و بررسی قرار می‌گیرند.

در تئاتر درمانی به فرد کمک می‌شود تا با تجسم و بازی کردن یک مسئله به‌جای فقط صحبت کردن در مورد آن (روان‌درمانی مرسوم) مسئله را بازنگری کرده تا برای آن راه‌حل مناسب را پیدا کند. تئاتر درمانی تحلیل شناختی را، ابعاد تجربی و کنشی پیوند می‌دهد در عمل-پیاده کردن تعامل بین فردی در یک مسئله درگیر کردن جسم و ذهن به این‌که رویدادی در حال وقوع در زمان اکنون است. نظرات و احساس‌هایی را به سطح آگاهی فرد منتقل می‌کند که فقط در حالت گفت‌وگو در مورد آن مسئله، امکان‌پذیر نیست.

وجوه غیرکلامی نه‌فقط در کم و کیف رابطه اثر دارند بلکه سرنخ‌هایی از انگیزش‌های نهفته درونی هستند مثلاً بروز رفتارهایی با شدت عصبانیت بیشتر یا حالت‌های ترس آشکارتر سبب آگاهی به هیجان‌هایی می‌شود که ممکن است در فرد نهفته و فروخورده شده باشند.

تئاتر درمانی عبارت است از مجموعه رفتارهایی که بودن و زندگی ما را در قالب اجرا بازسازی می‌کند. درواقع فرصتی فراهم می‌آورد تا فرد به یگانگی فردیت و تعدد نقش‌های خویش آگاه گردد. در تئاتر درمانی با قرار دادن فرد در شرایط مشابه با آنچه برای او رخ‌داده و مسیر شکوفایی‌اش را مسدود کرده است، موقعیتی فراهم می‌شود که آن شخص بتواند باکم کردن فاصلهٔ کنش عاطفی و شناختی به بررسی و گره‌گشایی مشکل خود بپردازد و واکنش‌های تخریبی را به خودشکوفایی بدل سازد. یکی از مهم‌ترین ابزارهای این تغییرها جابه‌جایی نقش است.

بسیاری از مردم چون موقعیتی برایشان پیش نیامده تا نقش‌های متفاوت خود را بازی کنند راهی را برای رسیدن به نقش اصلی خود نمی‌دانند این امر گاه منجر به پریشانی‌هایی می‌شود و آن‌ها به نقش اصلی خود که واقعیت درونی است دست پیدا نمی‌کنند و نقطهٔ تعادل و ثقل خود را گم می‌کنند، از طریق امکانات نمایشی می‌توان آنچه را که هست به آنچه می‌تواند باشد ارتقا داد و به ذهن، احساسات و عواطف سرکوب‌شدهٔ خویشتن خویش دست‌یافت و نگاهی شفاف از خود به دست آورد.

اجرای نقش‌های مختلف به فرد می‌آموزد که چگونه رفتاری را که به آن عادت داشته و موردپسندش نبوده را از خود دور کند و خود را با رفتارهای جدید منطبق سازد.

شاید مهم‌ترین ویژگی‌هایی که هنر تئاتر را از چنین خصوصیتی برخوردار می‌کند عبارت‌اند از:

هنر تئاتر باعث برون‌ریزی خلاقیت و خودجوشی می‌شود.

تئاتر فضایی است که در آن تصاویر درونی، تجسم پیدا می‌کنند و به شکل عینی نمود می‌یابند.

در تئاتر همه‌چیز ممکن است و همین امکانات فرا واقع به شخصیت محوری اجازه می‌دهد که چیزهایی را تجربه کند که در زندگی واقعی هرگز تجربه نکرده است و به‌این‌ترتیب واقعیات جدیدی را بیافریند.

تئاتر ورای زبان حرکت می‌کند، زبان تئاتر، زبان عمل و احساس است و موقعیتی را برای فرد می‌آفریند که هم بازیگر و هم تماشاگر باشد و به‌این‌ترتیب خود مشاهده‌گر را تقویت می‌کند.

تئاتر تماشاگر را به ارتباط، همدلی و همذات‌پنداری وامی‌دارد. بالاخره تئاتر باعث درگیری شخصیت محوری با موقعیت و درک فضا و نمادها می‌شود و با این عمل، نیمکره راست مغز تحریک می‌شود. تحریک این نیمکره باعث افزایش آگاهی فضایی و حافظه عاطفی می‌شود. به‌این‌ترتیب درصحنه تئاتر درمانی شخص می‌تواند به هرچه که می‌خواهد بدل شود و به قول مورنو: تئاتر درمانی، شرح زیبایی شناسانه آزادی است.

 

گردآوری: مسیحا رودکی

روانشناس


یک دیدگاه برای “تئاتردرمانی”

ارسال دیدگاه