تاریخ ارسال : ۹۳/۰۹/۰۷


 

طرحواره به عنوان هسته اصلی باورهای انسان، مدت زیادی است که مورد بررسی روان شناسان قرار گرفته است. آن ها می گویندتجربیات دوران کودکی و زندگی باعث شکل گیری طرحواره در ذهن افراد می شود؛ یعنی همان قالب فکری ما و آن چه به وسیله آن دنیا را می بینیم و مسائل را حلاجی می کنیم، رفتار دیگران را معنا می کنیم و به اتفاقاتی که پیرامون ما رخ می دهد، بار معناییمی دهیم. طرحواره ها یک سری جملات خبری غیرمشروط است که درباره زندگی، محیط پیرامون و روابط با دیگران آن ها را باور داریم و در همین قالب فکری می مانیم. به عنوان مثال کودکی را تصور کنید که پدر سختگیری دارد که در بیشتر موارد از فرزندش راضی نیست. وی در طول زمان می اندیشد، ایرادی دارد که قابل رفع نیست برای همین هرگز پدرش از او راضی نیست. به این ترتیب طرحواره نقص در ذهن وی شکل می گیرد و با همین تفکر وارد دنیای بزرگسالی یا زندگی مشترک می شود. عباس کیوانلو کارشناس ارشد روان شناسی بالینی و مشاور با بیان این مقدمه می گوید: خوب است بدانید انسان با ۳شیوه با طرحواره های منفی که در ذهن دارد، روبه رو می شود؛ گاهی تسلیم می شود گاهی به اجتناب و گاهی به جبران افراطی رو می آورد. طرحواره ها به خودی خود فعال نیست بلکه در موقعیت های مختلف ظاهر می شود و فرد ناخودآگاه برای مقابله با آن از یکی از ۳شیوه ای که نام بردیم، استفاده می کند. در صورتی که تسلیم شود، خود را رها می کند و تسلیم شرایط می شود. اگر از اجتناب استفاده کند از شرایط و روبه رو شدن با موقعیت دوری می کند و در حالت جبران سعی می کند به شیوه جبرانی، طرحواره خود را ناکارآمد کند اما به دلیل عملکرد نادرست در بیشتر موارد موفق نمی شود. نکته این جاست که در بیشتر موارد، فرد فرصت اصلاح رفتارها و باورهای ذهنی خود را پیدا نمی کند. او نمی تواند دریابد که طرحواره ای که او را به فعالیت و تحرک واداشته، از اساس نادرست است.وی به این ترتیب وارد چرخه باطلی می شود که خارج شدن از آن جز با کمک مشاور امکان ندارد. طرحواره افراد به دلیل ادامه یافتن رفتارهای نادرست تداوم پیدا می کند. آن ها با باورهای تثبیت شده ذهنی به زندگی فردی و اجتماعی ادامه می دهند و طبیعی است که در طول زندگی اشتباه های خود را تکرار می کنند. کیوانلو با اشاره به این که افراد در مراجعه به مشاوره دلایل متفاوتی را ذکر می کنند اما ریشه مشکلات بسیاری از افراد معمولا مشکلات ارتباطی است، تصریح می کند: ریشه شکایات ناشی از اضطراب، افسردگی و… در واقع مشکلات ارتباطی است. زیرا اگر فردی در ارتباط و تعامل با دیگران مشکلی نداشته باشد، طبیعی است که کمتر احتمال دارد به اضطراب یا افسردگی مبتلا شود.


ارسال دیدگاه