تاریخ ارسال : ۹۶/۰۵/۱۵



فعالیت گروهی به صورت چند نفر با عنوان اعضای گروه و یک نفر به‌عنوان رهبر گروه برگزار می‌شود، شرکت در فعالیت‌های گروهی دارای مزایای زیادی است، ازجملهٔ این مزایا می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

 در گروه به افراد فرصت داده می‌شود تا بتوانند شناخت عمیق‌تر و کامل‌تری از خودشان به دست بیاورند.

 از طریق فعالیت‌های گروهی افراد توانایی امکان شناخت خود را برای دیگران فراهم می‌کنند و می‌توانند با صراحت و بدون پنهان داشتن احساسات خویش به ابراز خود اقدام کنند، به‌گونه‌ای که اگر درگذشته نمی‌توانسته‌اند به‌راحتی در جمعی نظرات خودشان را بگویند با شرکت در گروه امکان انجام این کار برایشان آسان‌تر می‌شود.

 افراد از طریق شرکت در گروه احساس امنیت و اعتماد می‌کنند و همچنین مهارت‌های رازداری و پذیرش دیگران به همان صورتی که هستند را می‌آموزند.

 گروه برای اعضای خود این فرصت را فراهم می‌کند که بدانند تنها آن‌ها از مشکلاتی رنج نمی‌برند، بلکه افراد دیگر نیز دچار مشکلاتی به مراتب حادتر از آن‌ها هستند.

چگونگی انتقاد کردن، قبول انتقادهای سازنده دیگران و مورد تأیید قرار گرفتن دیگران ازجمله پیشرفت‌هایی است که از طریق گروه حاصل می‌شود.

 در گروه به افراد کمک می‌شود تا از طریق تجربیات مفیدی که کسب می‌کنند پیشرفت نموده درنتیجه، بهتر بتوانند در زندگی فردی و اجتماعی موفق شوند.

تغییر در نوع و چگونگی خود پنداره از نتایج درخشان پویایی‌های گروه است.

در میان اعضای گروه رهبر گروه عمده‌ترین نقش را دارد

رهبر عضوی از گروه است که نقش تعیین‌کننده‌ای در مبادلات و تصمیم‌گیری‌های گروه و رسیدن به اهداف گروه ایفا می‌کند، رهبر گروه را تحت تأثیر قرار داده و از سوی دیگر به بعضی انتقادات گروه پاسخ می‌دهد. روابط در گروه به‌صورت شبکه‌ای از تبادل‌نظرهاست و رهبر هیچ‌گاه در مرکز توجه نبوده و ارتباطات از طریق او به دیگران اعمال نمی‌شود.

 

قوانین گروه

هر گروه روانشناسی دارای قوانین مربوط به خود است که همهٔ اعضا باید به آن قوانین احترام بگذارند، قوانینی مانند:

 رازداری:

هر عضوی باید اعتماد کردن و رازداری را در گروه تجربه نماید، یک مسئله مهم و قابل‌توجه که اغلب مانع پیشرفت فعالیت‌های گروهی است، عدم اعتمادی است که اعضای گروه نسبت به هم دارند، مشکل عمده‌ای که ممکن است تا پایان جلسات گروهی باقی‌مانده و انرژی بسیاری را باید صرف رفع آن نمود نگرانی در مورد افشای رازهاست، در این مورد افراد باید به‌صورت کاملاً تخصصی با مسائل دیگران برخورد و همه این اطمینان را داشته باشند که مسائلی که در گروه مطرح می‌شود، به بیرون درز نخواهد کرد.

 پذیرش در گروه:

وقتی روابط در گروه بر اساس پذیرش و حمایت باشد، شرایط مساعدی برای سایر مراحل و پویایی گروه ایجاد می‌شود، لازم است در گروه شرایطی فراهم گردد تا هر عضوی بتواند احساسات واقعی خود را بیان کند، برای ایجاد چنین شرایطی اعضا باید یکدیگر را با احساسات و عقاید مخصوص به خود بپذیرند، یعنی بر آنچه فرد هست باید تمرکز شود نه آنچه باید باشد، هیچ‌گونه قضاوت ارزشی در مورد افکار و نظریات دیگران صورت نمی‌گیرد. با احراز این شرایط افراد احساس امنیت بیشتری کرده و آمادگی لازم جهت بیان مسائل خود را پیدا می‌کنند.

چگونگی روابط اعضای گروه:

روابط اعضای گروه به‌صورت کلی و یکپارچه است، به این معنی که اعضای گروه باید بدون اینکه با یکدیگر یا رهبر گروه روابط شخصی و صمیمی پیدا کنند، در گروه شرکت نمایند، بسیاری از اعضای گروه از مهارت آشنا شدن با دیگران و ایجاد یک رابطه تخصصی بی‌بهره بوده و در رابطه با دیگران قادر به کنترل عواطف خود نیستند، در اینجا فرصتی برای افراد فراهم می‌شود تا روابطی بدون درگیری احساسی را تجربه کنند. در حقیقت اولین عاملی که به فرد کمک کرده و او را به‌طرف رشد فردی سوق می‌دهد روابط داخلی اعضای گروه است که شامل روابط همه اعضا با همدیگر است، روابط احساسی تعدادی از اعضای گروه شرایطی را فراهم می‌آورد که این افراد از یکدیگر بیشتر احساس رضایت کنند تا نسبت به گروه کلی.

تکامل و پیشرفت در گروه:

منظور از تکامل و پیشرفت در گروه مجموعه فعالیت‌ها و مراحلی است که از شروع گروه تا پایان جلسات آن ادامه دارد درواقع گروه روند خاصی را طی می‌کند تا به نتیجه برسد. مرحله اول برای یک گروه آشنایی است که شامل مراحل زیر است:

آشنا شدن اعضای گروه با قوانین گروه مثل رازداری، پذیرش اعضا و…

آشنا نمودن اعضای گروه با نحوه فعالیت در گروه، شناخت فرایندهای گروهی و کسب مهارت‌های لازم

 کمک به اعضای گروه در جهت آشنا شدن با یکدیگر:

در این مرحله افراد خود را معرفی کرده و ضمن آشنا شدن با یکدیگر اطلاعات بیشتری در مورد خودشان کسب می‌کنند، می‌توان گفت افراد در معرفی خود به سه سؤال پاسخ می‌دهند:

 من که هستم؟ من چه کسی هستم، با وابستگی‌های خانوادگی و مشخصات فردی، هر یک از اعضا در مورد مشخصات فردی و خانوادگی خود اطلاعاتی به گروه می‌دهد.

 من چه هستم؟ من چه هستم سؤالی است که بیشتر به توانایی‌ها و کارهایی که فرد می‌تواند انجام دهد مربوط می‌شود هر یک از اعضای گروه در مورد نقاط قوت، توانایی‌ها، مهارت‌ها و… صحبت خواهد کرد.

 من چرا هستم؟ من چرا هستم شاید سخت‌ترین سؤال برای پاسخ دادن باشد، این همان نقطه‌ای است که اعضای گروه خود را در ارتباط با عقاید ایده‌ال‌ها، انگیزه‌ها و اهداف خویش معرفی می‌نمایند با پاسخ‌گویی به این سؤال اعضای گروه درمی‌یابند چگونه فردی هستند، چه تصویر ذهنی از خود دارند و در حقیقت دریچه‌ای برای شناساندن خود به گروه بازمی‌نمایند و ضمناً درک بیشتری از خود به دست می‌آورند.

از دیگر قوانین گروه می‌توان به:

 حضور به‌موقع در گروه، ترک جلسه با اطلاع قبلی باشد، پرهیز از روابط خارج گروه، یادداشت‌برداری ممنوع، اعضا با اسم کوچک یکدیگر را صدا می‌زنند، پرهیز از سوءاستفاده کلامی،

پس از طی کردن مرحله آشنایی که معمولاً روندی آرام دارد، مرحله تعامل شکل می‌گیرد. در این مرحله افراد به‌صورت جدی‌تر به ابعاد شخصیت خویش توجه کرده و با مسائلی که سال‌هاست آن را پنهان کرده و از بروز آن نگران بوده‌اند مواجه گشته و به بیان آن‌ها می‌پردازند این عمل در اصطلاح (خود افشاگری) نامیده می‌شود.

پس‌ازاین مرحله گروه وارد مرحله فعالیت می‌شود. در این مرحله اعضا با تعارضات و مکانیسم‌های دفاعی و احساسات سرکوب‌شده خویش مواجه می‌شود و ضمن ارتباط با اعضای گروه می‌تواند در جهت حل مشکل خود اقدام کند در این مرحله اعضای گروه هماهنگی بیشتری در خود احساس کرده و درنتیجه حصول این هماهنگی و توافق بیشتر بین افراد، تهدیدهای گروه کاهش‌یافته و افراد می‌توانند ادراک صحیح‌تری از خود داشته باشند و با واقع‌نگری به حل مسائل خویش اقدام کنند.

مرحله بعدی نتیجه‌گیری است. در این مرحله می‌توان عملکرد گروه را ارزیابی کرد، به این معنی که آیا گروه در جهت شناخت مشکلات آن‌ها موفق بوده است؟ آیا توانسته است به اعضایی که مهارت کافی جهت ایجاد و حفظ روابط اجتماعی را نداشته‌اند کمک کند؟ آیا اعضای گروه توانسته‌اند تعارضات زندگی واقعی را در گروه تجربه کنند؟ در این مرحله از اعضای گروه خواسته می‌شود آنچه در گروه آموخته‌اند را بیان نموده، البته این سؤال می‌تواند در پایان هر یک از جلسات از افراد پرسیده شود امروز گروه برای شما چه کارکردی داشت؟ یا با این سؤال عامیانه امروز برای گروه چی گذاشتی و از گروه چی گرفتی؟


ارسال دیدگاه